Kalsiyum Sülfatın Kullanım Alanları
21 Temmuz 2024

Kalsiyum Sülfatın Kullanım Alanları

Kalsiyum Sülfat

Kalsiyum sülfat, kimyasal formülü CaSO4 olan ve alçı taşı veya jips olarak da bilinen beyaz renkli inorganik bir bileşiktir. Doğada bol miktarda bulunan bu bileşik, ısıtılıp kurutulduğunda sertleşerek hızlı bir şekilde donar. Doğal halinde yapısında iki su molekülü bulundurur ve endüstride birçok alanda kullanımı mevcuttur. Ayrıca hemihidrat yapısında da bulunur.

Kalsiyum Sülfatın Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri

  • Kimyasal bileşimi iki su molekülü ile kristal örgüsünü tamamlar.
  • Suda çözünürlüğü yok denecek kadar azdır.
  • Kimyasal bileşimi anhidrit iken CaSO4, dihidrat formunda iken CaSO4.2H2O'dur.
  • Mol kütlesi anhidrit (susuz) formda iken 136.14 g/mol, dihidrat formunda iken 172.14 g/mol'dür.
  • Kristal geometrisi: Monoklinik.
  • Kristal görünümü; ince-kalın levhamsı kristalli, kısa-uzun prizmatik, iğnemsi, masif, taneli, lifsi olabilir.
  • Rengi doğal haliyle beyazdır. Ancak içerdiği safsızlıklara göre sarımsı, yeşilimsi, kırmızımsı, şeffaf veya yarı şeffaf görünümlerde olabilir.
  • Hemihidrat yapıda iken yapısında mol başına yarım su molekülü bulundurur.

Kalsiyum Sülfatın Elde Edilmesi

Kalsiyum sülfat, doğadaki alçı taşının 120-180°C'ye kadar ısıtılması sonucu elde edilir. Temel kaynağı ve doğada bulunuş şekli olan iki sulu jips, doğal alçı taşıdır. Dünya genelinde yıllık jips üretimi 127 milyon ton civarındadır.

Doğal olarak bulunmasının yanı sıra bazı kimyasal tepkimelerle de elde edilebilir. Özellikle başka kimyasalların eldesi sırasında atık olarak oluşabilir. Bu tepkimeler şunlardır:

  • Fosil yakıt güç istasyonları ve buna benzer üretim tesislerinden çıkan sülfür oksit gazının kalsiyum karbonat içerisinden geçirilmesiyle atık olarak elde edilir.
  • Fosfat kayaçlarından fosforik asit eldesi sırasında kalsiyum fosfatın sülfürik asit ile tepkimesi sonucu kalsiyum sülfat çöker.
  • Hidrojen florür eldesi sırasında, kalsiyum florürün sülfürik asit ile muamelesi sonucu kalsiyum sülfat çöker.
  • Çinko eldesi sırasında çinko sülfatın kireç ile muamelesi sonucu kalsiyum sülfat çöker.


Kalsiyum sülfat, yapısına iki su aldığında çok dayanıklı bir malzeme oluşturur. Bu nedenle birçok kullanım alanı bulur. Özellikle kullanıldığı yerler şunlardır:

  • Kimyada birçok üretim prosesinde kullanılır.
  • Tıpta ortopedik ameliyatlarda kemik malzemesi olarak.
  • Gıdada ekmek yapımında kullanılan mayanın üretimi sırasında maya için besin olarak ve metal bağlayıcı ajan olarak.
  • Tarımda toprağın ıslahında kullanılır.
  • Zor alevlenebildiği için alev ve duman geciktirici özelliğe sahiptir. Bu nedenle banyo sistemi ve duş sisteminde bir yalıtım malzemesi olarak kullanılır.
  • Özellikle tofu türü peynirlerin üretiminde kullanılır.

Kalsiyum Sülfatın Doğada Bulunuşu

Kalsiyum sülfat, özellikle bazı volkanik alanlarda ve deniz kıyılarında bulunur.

Kalsiyum Sülfatın Isıtılması

Kalsiyum sülfat bileşiği, doğal halinde yapısında iki su molekülü bulundurur. Bu su molekülleri kristal örgüde kalsiyum ve sülfat iyonlarının arasındaki boşluklara yerleşerek kristal örgüyü tamamlar. Bu su moleküllerinin yapıdan çıkmasının tek yolu bu bileşiğin ısıtılmasıdır. Isıtma sırasında gerçekleşen olaylar şunlardır:

  • 100°C'ye kadar yapıda bulunan 2 mol su uzaklaşmaz.
  • 100-150°C aralığında su molekülleri ayrılmaya başlar ancak tamamı ayrılmaz ve anhidrit oluşmaya başlar.
  • 180°C'den sonra anhidrit olarak adlandırılabilir ama tamamen susuz değildir.
  • 250°C'den sonra tamamen suyunu kaybeder ve doğal anhidrit oluşur.

Sizden Gelen Sorular / Yorumlar

İlk soruyu siz sormak istermisiniz?

Soru Sor / Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Demir ve Kalsiyum Görevleri

Demir ve Kalsiyum Görevleri

Fazla Kalsiyum Tedavisi

Fazla Kalsiyum Tedavisi

Popüler İçerikler

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Kalsiyum Bentonit Kullanım Alanları

Kalsiyum Bentonit Kullanım Alanları

Kanda Kalsiyum Yüksekliği

Kanda Kalsiyum Yüksekliği

Kalsiyum En Çok Hangi Besinlerde Bulunur?

Kalsiyum En Çok Hangi Besinlerde Bulunur?

Kalsiyum Takviyesi Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Kalsiyum Takviyesi Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Kalsiyum Bakımından Zengin Besinler Nelerdir?

Kalsiyum Bakımından Zengin Besinler Nelerdir?

Güncel

Kalsiyum Hangi Yiyeceklerde Var?

Kalsiyum Hangi Yiyeceklerde Var?

Güncel

Kalsiyum Eksikliğine Ne İyi Gelir?

Kalsiyum Eksikliğine Ne İyi Gelir?

Güncel

Kalsiyum Besinleri Nelerdir?

Kalsiyum Besinleri Nelerdir?

Kalsiyum Karbonat Formülü

Kalsiyum Karbonat Formülü

Kalsiyum Görevi Nelerdir?

Kalsiyum Görevi Nelerdir?

Kalsiyum Oksit Formülü Özellikleri

Kalsiyum Oksit Formülü Özellikleri

Kalsiyum Gübresi Nasıl Uygulanmalıdır?

Kalsiyum Gübresi Nasıl Uygulanmalıdır?

24 Saatlik İdrarda Kalsiyum

24 Saatlik İdrarda Kalsiyum

Kalsiyum Magnezyum Çinko

Kalsiyum Magnezyum Çinko

Kalsiyum Magnezyum İçeren Besinler

Kalsiyum Magnezyum İçeren Besinler

Kalsiyum Değerleri Kaç Olmalı?

Kalsiyum Değerleri Kaç Olmalı?

Kalsiyum Fosfat Formülü Nedir?

Kalsiyum Fosfat Formülü Nedir?